Buzluca Anıtı, Bulgar Komünist Partisi’nin iktidarda olduğu dönemde inşa edilen bir anıttır. Ufo şeklindeki fütüristik yapısı, devasa büyüklüğü ve inşa edildiği tepenin bölgedeki hakimiyetiyle döneminin güç gösterisini adeta günümüze yansıtmaktadır. 1891 yılında, Dimitar Blagoev önderliğinde bir araya gelen sosyalizm yanlısı grup tarafından komünist rejim akımının başlangıç noktasıdır.
Geçmişten günümüze
Anıtın yapımına 23 Ocak 1974 yılında mimar Georgi Stoilov yönetiminde başlanmıştır. Stoilov, Sofya eski belediye başkanı ve aynı zamanda Bulgaristan Mimarlar Birliği’nin kurucularındandır. Zamana yenik düşmeyecek ve gelecekten gelmişçesine beliren bir anıt tasarlamak istemiştir. Yapımında mühendisler, sanatçılar, tasarımcılar, heykeltraşlar, işçiler ve hatta askerler bir görev almıştır. İnşaat çalışmaları hava koşullarının nispeten daha elverişli olduğu Mayıs – Eylül ayları arasında yoğunluk kazanarak 7 yıl sürmüştür. Çalışmalar esnasında kaç kişinin hayatını kaybettiği ise Komünist Parti tarafından gizlenmiştir.
23 Ağustos 1981 yılında ise anıt dönemin Komünist Parti başkanı Todor Zhivkov tarafından büyük bir seramoni eşliğinden açılarak halka takdim edilmiştir. Ancak anıtın kullanım ömrü komünist rejimin kalan ömrü kadar olmuştur. Yine de, 8 yıllık bu süre boyunca girişi ücretsiz olan anıtı 2 milyondan fazla kişi ziyaret etmiştir. Yoğun talep nedeniyle ziyaretler önceden randevu alınarak gerçekleştirilmiştir. Mimar Georgi Stoilov’a göre en yoğun günlerinde anıt saatte 500 kişiye ev sahipliği yapmıştır.
1989 yılında komünist rejimin yıkılmasıyla birlikte Buzluca Anıtı da gardiyanlarıyla baş başa kalmıştır. Ancak, yıkılan komünist rejime olan öfke ve nefret o kadar büyüktür ki Başbakan Ivan Kostov’un emriyle buldozerler ve patlayıcılar kullanılarak yıkılan Georgi Dimitrov’un mozolesinden sonra Buzluca Anıtı’nın da gardiyanları görevlerinden alınmış ve böylece anıt yalnızlığa terk edilmiştir.
Günümüzde Buzluca Anıtı
Günümüzde ise anıt tamamen kaderine terkedilmişliğin derin izlerini bünyesinde ve bedeninde taşımaktadır. Camları tamamen kırılmış, çatısı kısmen çökmüş, dev kırmızı yıldız parçalanmış ve mozaikler dökülmüştür. Soğuk ve rüzgarlı Buzluca Tepesi’nde zamana ve doğa koşularına karşı direnmektedir.
Diğer yandan şehir keşfi (urban exploration) tutkunlarının ve meraklılarının ziyaretlerine de ev sahipliği yapmıştır. Ancak son yıllarda günün 24 saati ve haftanın 7 günü nöbetçilerin görev almasıyla anıtın içine girmek imkansız hale gelmiştir.
Sayılarla Buzluca Anıtı
- Anıtın inşa edilebilmesi için Buzluca Tepesi, TNT patlayıcılarla düzleştirilirken yüksekliği 1.441 metreden günümüzdeki 1.432 metreye düşürülmüştür.
- İnşaat esnasında 15.000 metre küp toprak taşınmışmıştır.
- Anıtın yapımı için toplamla 14.186.000 Bulgar Levası harcanmıştır.
- Harcanan bdelin bugünkü karşılığının 35 milyon dolar olduğu tahmin edilmektedir.
- Anıtın yapımına toplamda 6.000 kişi katkıda bulunmuştur.
- İnşaatında 70.000 ton çimento, 3.000 ton çelik ve 40 ton cam kullanılmıştır.
- Anıtın iç kısmında 510 metre karelik alan mozaik ile kaplanmıştır.
- 42 farklı renkte mozik kullanılmıştır.
- Anıtın yanında yer alan kule 70 metre boyundadır.
Kaynaklar:
History of the Buzludzha Memorial House – Richard F. Morten, 2018
